نشانه هایی برای بهشتی شدن
12 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

 

مسئله استقامت خمیرمایه همة کارهای مثبت، و پایة اصلی هرگونه اطاعت و ترک معصیت است؛ بنابراین جای تعجب نیست که یکی از اسباب و نشانههای مهم ورود در بهشت این وصف شمرده شده است.

سؤال

نشانههای دوزخیان و فردوسیان در روی زمین و بین ما چیست؟

پاسخ

بهشت و دوزخ سرمنزل و مقصود همة انسانهایی است که گام در این دنیا میگذارند و پس از گذر از این محل عبور عدّهای وارد بهشت و عدّهای وارد دوزخ میشوند.

بهشت و دوزخ، جایگاهی است که انسان بدون علت وارد آن نمیشود بلکه بذر آن دو در دنیا کاشته میشود شرط اساسی آرمیدن در سایة لطف حق در بهشت، ایمان به خدای متعال و ربوبیت تکوینی و تشریعی او است که مستلزم اعتقاد به معاد و نبوت میباشد.

این ایمان، نهال تکامل حقیقی انسان است که اعمال خداپسندانه بسان شاخ و برگهایی است که از آن میروید و میوهاش سعادت ابدی است که در جهان آخرت ظاهر میگردد. پس اگر کسی بذر ایمان را در دل خود نیفشاند و این نهال پربرکت را غرس نکند و به جای آن بذر زهرآگین کفر و عصیان را در دلش بپاشد، استعداد خدادادش را ضایع کرده و درختی را به بار آورده که میوه آن زقّوم دوزخی خواهد بود، چنین کسی راهی به سوی سعادت ابدی نمیبرد و تأثیر کارهای نیکش از مرز این جهان فراتر نمیرود؟

حاصل آن که شرط اساسی بهشتی شدن، ایمان به خدا و اعمال خداپسندانه است. در مقابل انکار خدای متعال و انجام برخی گناهان کبیره راهی جز سقوط در جهنم نخواهد داشت.

در قرآن کریم و روایات افزون بر این شرط لازم و کلی، به اوصاف جزئی دیگری برای بهشتیان، اشاره شده است. که از این صفتها اولاً اسباب و علل ورود به بهشت ثانیاً: نشانههای بهشتیان را میتوان فهیمد.

برخی از این نشانه با تفصیل بیشتر عبارتند از:

۱. ایمان

چنان که گفتیم نخستین چیزی که سرمایه اصلی نجات و خمیرمایة سعادت و نشانه بهشتیان شمرده شده، ایمان و عمل صالح است: «والذین امنوا و عملوا الصالحات اولئک اصحاب الجنّه هم فیها خالدون»[۱]؛ و کسانی که ایمان آورده و عمل صالح انجام میدهند، اصحاب بهشتند و در آن جایگاه ابدی خواهند ماند.

۲. تقوا

نشانه دیگر بهشتیان، پرهیزکار و متقی بودن آنان است که در آیات فراوانی از قرآن مجید روی آن تکیه شده است: «این همان بهشتی است که ما به ارث به بندگان پرهیزکار خود میبخشیم. »[۲]

۳. نیکوکاری

نشانة دیگری که برای بهشتیان در قرآن نام بوده شده، احسان و نیکوکاری افراد است. از جمله در آیة ۸۵سورة مائده پس از اشاره به وضع گروهی از دانشمندان مسیحی که با شنیدن آیات قرآن منقلب شدند و سیلاب اشک از چشمانشان جاری شد و ایمان آوردند و اعتراف به حق کردند، میفرماید: «خداوند به خاطر این سخن به آنان باغهایی از بهشت که از زیر درختانش نهرها جاری است بخشید، جاودانه در آن خواهند ماند، و این است پاداش احسان کنندگان. »

۴. جهاد و شهادت

هر کس مختصر آشنایی با منطق قرآن و اسلام داشته باشد میداند مقام مجاهدان و شهیدان در اسلام فوقالعاده والا است و در آیات و روایات به صراحت وعده بهشت به این گروه ایثارگر داده شده است. [۳]

۵. ترک هواپرستی

از دیگر نشانههای بهشتیان ترس از خدا و مبارزه با هوای نفس است در آیه ۴۰و ۴۱نازعات آمده است «و امّا من خاف مقام ربه و نهی النفس عن الهوی فان الجنة هی المأوی» و اما کسی که از ایستادن در برابر پروردگارش هراسید و نفس خود را از هوس بازداشت، پس جایگاه او همان بهشت است.

۶. صبر و تحمل در برابر شدائد

مسئله استقامت خمیرمایه همة کارهای مثبت، و پایة اصلی هرگونه اطاعت و ترک معصیت است، بنابراین جای تعجب نیست که یکی از اسباب و نشانههای مهم ورود در بهشت این وصف شمرده شده است: «خداوند به آنان (نیکان) به خاطر صبرشان بهشت و لباسهای حریر (بهشتی) پاداش داده است. »[۴]

۷. اطاعت خدا و رسول  صلّی الله علیه و آله

از دیگر نشانههای اهل بهشت اطاعت فرمان خدا و پیامبر است. در آیة ۱۳سورة نساء آمده است، «هر کس اطاعت خدا و رسولش را کند، او را در باغهایی ازبهشت وارد میسازد که همواره از زیر درختانش نهرها جاری است، جاودانه در آن میمانند و این پیروزی بزرگی است. »

۸. صدق و راستی

در میان اعمال انسان کمتر عملی به زیبایی و جذابیت «درستی و راست کرداری» است. از آیهها و روایتها برداشت میشود که وزن آن در ترازوی عمل نیز بسیار سنگین است و از عمدهترین کلیدها و نشانههای بهشتیان است. [۵]

۹. خودسازی و تزکیه [۶]

۱۰. انفاق و استغفار [۷]

۱۱. اهتمام به نماز [۸]

آنچه که در برابر نشانههای بهشتیان است، نشانههای جهنمیان خواهد بود. برخی از آنها عبارتند از:

۱. کفر و شرک [۹]؛ ۲. ارتداد [۱۰]؛ ۳. احاطه گناه بر انسان؛ [۱۱] ۴. رباخواری [۱۲]؛ ۵. استکبار در برابر خداوند و آیات الهی؛ [۱۳] ۶. ظلم و بیدادگری [۱۴]؛ ۷. زراندوزی؛ [۱۵] ۸. ترک نماز؛ [۱۶]

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

۱. سیری در جهان پس از مرگ، حبیب الله طاهری، ص ۴۷۴، انتشارات جامعة مدرسین.

۲. آموزش عقاید، آیت الله مصباح یزدی، بخش معاد.

۳. پیام قرآن، آیت الله مکارم شیرازی، ج ۶، ص ۱۹۷، ۲۲۵، دار الکتب الاسلامیه.

پی نوشت ها:

[۱]. بقره/ ۸۲.

[۲]. مریم/ ۶۳.

[۳]. توبه/ ۱۱۱.

[۴]. دهر/ ۱۲.

[۵]. مائده/ ۱۱۹.

[۶]. طه/ ۷۵و ۷۶.

[۷]. آل عمران/ ۱۳۳، ۱۳۶.

[۸]. معارج/ ۲۲، ۳۴.

[۹]. بقره/ ۳۹.

[۱۰]. بقره/ ۲۱۷.

[۱۱]. بقره/ ۸۱.

[۱۲]. بقره/ ۲۷۵.

[۱۳]. اعراف/ ۳۶.

[۱۴]. کهف/ ۲۹.

[۱۵]. توبه/ ۳۴و ۳۵.

[۱۶]. مدثر/ ۳۹، ۴۶.