۲۴ ذیحجه روز مباهله
7 بازدید
موضوع: تاریخ و سیره

روز مباهله

شرح مناسبت:

فتح مکه در سال هشتم هجری توسّط سپاه اسلام که بدون خونریزی انجام گردید، موجب درخشش تدریجی قدرت فرهنگی و سیاسی اسلام در حجاز و بلکه در سراسر جهان گردید. پیامبر خدا(ص) با اعزام نماینده ویژه و ارسال نامه برای رهبران سیاسی و مذهبی جهان، بویژه مناطق نزدیک به مدینه، آنها را به پذیرش اسلام و یا به رسمیت شناختن دولت اسلامی و التزام به مقرّرات آن، فرا خواند.

نامه پیامبر(ص) به مسیحیان نجران، در سال نهم هجری است. پس از ارسال این نامه، یک هیئت بلندپایه از رهبران مسیحیان نجران، به مدینه آمدند و با پیامبر(ص) مذاکره و مناظره نمودند. گفتگوهای آنان به نتیجه نرسید و در نهایت پیامبر(ص) از سوی خداوند متعال مأموریت یافت که به آنها پیشنهاد مباهله دهد.

رهبران مسیحیان نجران، با این که ابتدا پیشنهاد مباهله را پذیرفته بودند، پس از این که در روز موعود به میعادگاه وارد شدند و نشانه های صدق و حقّانیت پیامبر خدا(ص) را دیدند، از انجام آن منصرف شدند و به امضای صلح نامه ای که پیامبر(ص) شروط آن را مشخّص فرمود و به پرداخت جزیه، تن دادند.

در واقعه مباهله، پیامبر(ص) برای بیان مصداق «أبنائنا» در آیه مباهله، حسن(ع) و حسین(ع) را، و برای روشن شدن مصداق «نسائنا»، فاطمه(س) را، و برای نشان دادن مصداق «أنفسنا»، امام علی(ع) را، همراه خود برای مباهله برد و آنان را اهل خود خواند. این اقدام پیامبر(ص)، بیانگر برتری آنان بر سایر امّت اسلامی است.

بر پایه برخی احادیث، روز ۲۴ذی حجّه، روز میعاد مباهله پیامبر(ص) با نمایندگان مسیحیان نجران بود.

آیه مباهله

قرآن کریم:

فَمَنْ حاجَّک فِیهِ مِنْ بَعْدِ ما جَاءَک مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْنَاءَکمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَکمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَةَ اللّهِ عَلَی الْکاذِبِین

هرگاه بعد از علم و دانشی که (در باره مسیح) به تو رسیده، (باز) کسانی با تو به محاجّه و ستیز برخیزند، به آنها بگو: «بیایید ما فرزندان خود را دعوت کنیم، شما هم فرزندان خود را؛ ما زنان خویش را دعوت نماییم، شما هم زنان خود را؛ ما از نفوس خود دعوت کنیم، شما هم از نفوس خود؛ آنگاه مباهله کنیم؛ و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم.

آل عمران/۶۱

آداب روز مباهله

امام صادق علیه السلام:

مَن صَلّی فی هذَا الیومِ رَکعَتَینِ قَبلَ الزَّوالِ بِنِصفِ ساعَةٍ شُکرا للّهِِ عَلی ما مَنَّ بِهِ عَلَیهِ وخَصَّهُ بِهِ، یقرَأُ فی کلِّ رَکعَةٍ اُمَّ الکتابِ مَرَّةً واحِدَةً، وعَشرَ مَرّاتٍ «قُل هُوَ اللّهُ أحَدٌ»، وعَشرَ مَرّاتٍ آیةَ الکرسِی إلی قَولِهِ: «هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ»، وعَشرَ مَرّاتٍ «إنّا أنزَلناهُ فی لَیلَةِ القَدرِ»؛ عَدَلَت عِندَ اللّهِ مِئَةَ ألفِ حِجَّةٍ، ومِئَةَ ألفِ عُمرَةٍ، ولَم یسأَلِ اللّهِ عز و جلحاجَةً مِن حَوائِجِ الدُّنیا وَالآخِرَةِ إلّا قَضاها لَهُ کائِنَةً ما کانَت، إن شاءَ اللّهُ عز و جل.

امام صادق علیه السلام: هر کس در این روز ـ یعنی بیست و چهارم ذی حجّه ـ نیم ساعت قبل از ظهر، دو رکعت نماز به شکرانه نعمتی که خدا به او اختصاص داده است، به جا آورد و در هر رکعتی، یک بار امّ الکتاب (سوره فاتحه)، و ده مرتبه «قل هو اللّه احد» و ده مرتبه آیة الکرسی تا «هم فیها خالدون»، و ده مرتبه «انا انزلناه فی لیلة القدر» را بخواند، [این عملش] در نزد خداوند با صد هزار حج و صد هزار عمره برابر است و هر حاجتی از حوائج دنیا و آخرت را که از خداوند عز و جل بخواهد، به او عطا می فرماید؛ هر حاجتی که باشد، إن شاء اللّه.

دانشنامه قرآن و حدیث: ج۱۶، ص۳۰۸

آداب مباهله

امام صادق علیه السلام:

تُشَبِّک أصابِعَک فی أصابِعِهِ ثُمَّ تَقولُ: «اللّهُمَّ إن کانَ فُلانٌ جَحَدَ حَقّا وأَقَرَّ بِباطِلٍ، فَأَصِبهُ بِحُسبانٍ مِنَ السَّماءِ أو بِعَذابٍ مِن عِندِک»، وتُلاعِنُهُ سَبعینَ مَرَّةً.

پنجه ات را در پنجه او می گذاری و سپس می گویی: «خدایا! اگر فلانی حقّی را انکار یا به باطلی اقرار کرده است، او را به بلایی از آسمان یا عذابی از جانب خودت گرفتار کن» و هفتاد بار، او را لعنت می کنی.

دانشنامه قرآن و حدیث: ج۱۶، ص۲۸۰

منبع: پایگاه حدیث نت